Dili dayon nimo angkunon kon kini gumikan
lang huhungihong o maoy sikat.
Imong basahon ang mga panid niini aron masuta
ang tanghaga nga galimin sa iyang sugilanon.
Sa sugod di dayon ka makasabot, hinaya'g basa
ug balik-balika hantod mahigugma ka sa iyang pulong.
Sa madugay mahikat-on ka sa pagdawat
sa iyang mga tigmo ug pasumbingay.
Ang iyang kabililhon wala sa sinaw niyang hapin,
o sa kamahal sa gatangag niyang bili,
apan anaa sa masaaron nga garay sa mga titik nga
bisan sa hilom nakig-asoy sa huna-huna ug kasingkasing.
Kini nga libro, bisan ibilin nimo sa suok ug tagaan
nimog higayon sa iyang paginusara.
Naa gihapon siya naghuwat, nga imong balikon
sa higayon nga ikaw mingawon.
Ang kabuntagon nagsugod sa imong pagdugkal sa yuta ug pagtanom
pagbalik sa mga nangapukan nga saging human sa dakong bagyo.
Igo nalang ta sa pagpiyong sa atong mga mata kun kita mangapuling
sa atong pagyahat sa pagdakop sa panganod.
Ngano tam-is gihapon dimdimon ang tuba matag gabii-
labing mosamot ang iyang kalami kon hisgutan ngano kita ga inusara.
Imo na ba kaha nakaplagan ang dugay na nimong gipangita
human mo masuta nga ang tinuod nga bulok sa akong pagkatao
wala sa akong buhok apan anaa sa akong kalimutaw.
May mga adlaw nga mokatawa gihapon ta bisa'g dili na maapas og hinapay
ang atong nangakalkag nga buhok human hapyud-hapyuron sa hangin.
Ug sa pag-atubag sa samin, mahikalimot nga may kandiis diay nga nagpahipi
sa atong mga tinagidyot nga pahiyom.
Daghan kalibog sa kalibutan nga dili na nato masulbad
sa kun kinsa'y gamugna sa gugma ug naghatag sa pagbati niini.
Nunot sa paglurang sa kagabhiun paminawn usa natong magdungan
og uwang ang mga iro sa di pa sila dagiton sa bakunawa.
Kon wa nay luna sa kasingkasing kasudlan sa tanang kaguol,
iphon ta nalang ang tanang poste atong maagian ug halaran
sa ilang katapusang kukak ang mga baki nga nangaligsan sa dalan.
Unya pasiplat natong lilion kun may mogimaw bang mga bituon sa wanang
diha sa nagilak nga lanaw human sa pagtuang sa ulan.
ang palabad sa bentilador
inanayng nahimong ferris wheel
gilumos ko sa lumay sa kama
ug ang kapuol gipulihan sa duka
ako ug ang akong ginhawa
nahisum-ok sa usa ka planeta
ug nalanay ang kasikas sa gawas
nunot sa bag-o kong kalibutan
ang aso gadayan-dayan nga kurtina
ang habol nahimong balod sa panganod.
sa akong pagpiyong mosanag ang asul
nga kalimutaw sa iring
ablihan ang mga siradong bintana
mosaka sa hagdanan nga walay ang-ang
mag-iniktin babaw sa atop
magbisekleta padulong sa buwan
dayon ako syang giingnan nga siya ang
dagway sa limbong
ug ako ang gamahanang
may tiil ang akong duha ka mata
may pako ang akong mga kamot
apan ang buwan mibuka sa iyang baba
dayon mitutho ug lawa-lawa
ug gipukotan niya ang akong dunggan
tiil ug kasingkasing
gilumsan sa lim-aw sa alimungaw
napadpad sa sa langob sa pagkahinanok
sa akong mga hagok ako nagtukaw
nangablit ang nerbyus sa akong balahibo
nasaaag sa damgo sulod sa usa ka damgo.
Sa akong damgo, ako ug ang tubig usa ra. Yano kaayo nako ang pagginhawa sa kinapusoran sa usa ka dagat nga diin ako kalit nadagsa. Dili lisod ang paglangoy, kay sa akong pamati ako usa ka puya nga nibalik pagtidlom sa tago-angkan sa akong inahan. Katin-aw ang dagayday sa tubig. Walay lanog, walay kangitngit, walay katugnaw, walay kagubot, walay anino nga maghadla sa takna. Kalinaw ug kagawasan sa matag panaw nga napautaw- utaw duyog sa sulog nga walay padulngan. Sa akong pamati dire ang sinugdanan. Ug walay nasayod nga basin ikaw, ako usa ka isda ug sirena sa atong mga damgo nga buot mokaplag ug mga isla tugbang sa mga huni sa balod nga igo na moamoma sa nasamdan natong mga kalag. Susama ba usab niini ang hinapos natong mga takna, nga kita mokayab pabalik sa lawod ug diin didto mahikabalo kita sa pagyukbo sa lilo. Unta sa akong pagmata pagkawas padulong sa mala makahibalo nako sa pagkab-ot sa balanse ug mahisabtan si Archimedes nga bisan sa akong duha ka tiil dili na ko maunlod.
Diha sa mga tinagidyot, diha ko magsugod sa pag-ihap
kay sayon ra man sa paghinumdom ani nila: mga tinagidyot
mong tubag sa ga rebolusyon kong pangutana.
Kay sayod mo, may mga kamatuoran nga limtan nalang sa buot
sama nalang sa pag-ihap sa bituon arun kita matulog.
Dire sa kagabhiun nadan-agan kita sa susamang langit
apan managlahing himig ang atong gi-awit.
Wala nay kaisog pa sa pag-asdang nga tugawon
ka sa imong kahilom. Sangpiton ko ikaw
sa tinubdan sa akong pulong. Walay titik ang akong baba
walay tingog mosakdap sa akong mga dunggan,
walay kainit mogula sa nangamig kong palad.
Hadlaon ko ikaw sa kabaka sa akong dughan
kon ikaw makahinumdom sa akong pangalan
kon sa higayon mag-abot ang atong gahom
kang kinsa'ng kabhang sa bala ang unang mahagbong.
Nahibaw ka ba ang lisod ihapon?
mga silhigon nga mga bala ug nangapukan nga dahon.
Subli-sublion ko ikaw sa paghandom
sa mga tinagidyut nga higayon
nga kita nahiusa sa usa ka kanta.
Kon wala ko miabot wala ka nasayod niining dapita nga abi
nako magpabiling gi-agupop nalang sa akong handurawan
Ang duha ka lingkuranan wala masayud sa gibug-aton
kon kini walay molingkod.
Ang plato human moagni sa pagkaun dili masayud kon lami
o dili kon kani dili mahurot
Sa imong pagkanta ug Baleleng misantop sa akong hunahuna
ang plakang gilawa-lawa. Mga nabanhaw nga sonata ni Rey Valera
kabahin sa gugmang tim-us bisan gi uban na.
Sa talihunas nimong buhok, may pisi gabitad pabalik sa panahon
buyon kadtong karaang tindahan sa papel. Ang alimyon
sa nauphag nga pahina nga gahulat sa paghabi sa mga pulong.
inanay gipadayag nunot sa paghisgot mo sa panid sa imong kinabuhi
Sa mga abling bintana nakapamalandong ko mausab ba ang akong
panlantaw kabahin sa gugma kon ugali makadungog kog harana
o di ba kaha naay masaag mga hatod-kawat nga sulat
mausab ba ang dan-ag sa lamparilya samtang gikab-ot
mo akong kamot ngadto sa imong mainampingong halok
gusto ko masabtan ang limbong sa tinuod o mahibaw-an
ang gilawmon sa sapa nga hilom. ug ngano ang
kabalaka nga sa akong pagtugkad sa kinapusoran
kalit kang maanod ug mawala.
Gihulat nato makabsan ta sa mga tubag.
Ug gisultian ko ikaw nga sulod sa usa ka tuig,
12 ka adlaw nga pagmahay karon pako nakabalik
ug kaun ug chocolate mousse cake - lami pa diay.
matambuan ang kinatibuk-an sa siyudad sama sa mga sulom nga tandugon magkatibulaag.
sigun sa hisgutanan ilawm sa buwan, ang higante sulod sa bulkan
sa pagpanghuy-ab midaguok ang kahiladman.
Gusto mokunsad sa iyang kapuol naghulat nunot sa pagtakdol. Buwan sa pebrero.
sa iyang pakig-abyan sa planeta ga welga ang kalibutan, "gikapoy nakog tuyok balik-balik
wala ba mo malipong, buntag, udto hapon?
ang uwat sa akong matag-tiki mikidhat mikatol may panan-awn nga dili na mistil sutaon..
Walay misugyot pipila ka minuto gikan niadto kon dili ang pagsayaw sa akong lamesa,
ang panlumoy sa akong batiis ug tiil, ang pagtinikling sa akon bolpen.
Nagbilin ug lama ang kalipong, liki sa bag-ong tintal nga bungbong
ang anino sa kahadlok ga hata-hata sa panganod nga gadag-um.
human niadto ang batang si Chona Mae nga gipangita sa iyang amahan nakaplagan na
ug siya nakahukom nga ilisan nalang ang iyang pangalan.
Dili mahisabtan ang hunghong sa hangin.
Katag ang pangagpas sa balili sa daplin.
Nagpahiuyon sa agni sa mga alibangbang,
Ang ilang bulok wala’y kalainan sa lit-ag sa lasang.
Ang gugma ug kahadlok nahiusa sama sa kulba--
Kon hangtod asa ang utlanan ining bukira,
Kon mohulip ba ang buwak nunot sa bala.
Uban sa maampingong tunob, garumbo ang hunahuna..
Wala’y manulonda mikunsad nga mosugyot sa balita.
Ug kadtong adlawa, mihilak ang mga gangis.
Nagpunsikok ang kinabag-an sa dag-om.
Gahadyong nga nagkaduol ang pagbuto sa ulan.
Hinay-hinay nangahulog ang mga kadahonan.
Mihunong sa pagtuyok ang kalibotan.
Naglambiyong nga mga kamot, malipayon nga bisan ang ngabil di na mahikabalo sa pagtak-um. Sa akong pamasin, ngano kanunay ko makasaksi niini - duha ka paresang kamot, duha ka abagan'g nagtapot, duha ka masaarong mga pulong nga naghisgot ug kahangturan. Mga talan-awon nga may kaabyan nga hapuhap, sandig ug pagparay'g -- saksi ko sa bakak. Kon kini sama sa usa ka salida, sugilanon nga may nindut nga sinugdanan, taphaw ang katapusan.
Ingon sa mga karaan, ang duha ka mga kalag sa managlahing dapit mahiusa sa usa ka bituon sa langit. Kon batiun nila ang kamingaw dayon moyahat ug mag guhit sa wanang ug pako ug ang landag maoy silbin sulo aron tultolon nila ang isig usa. Ug kinsa'y masayod makasunog diay ang tinutukay sa mata.
Niini ang imong pulong, tataw man apan lisod hubaron. Ang imong kahilom uban sa imong pagginhawa nag-alingawngaw ug pangutana. Kong mahisabtan lang ang sulod sa imong hunahuna ug nganon'g lanog imo kulba sa higayon mangutana ka kon kahibalo ba ko moluto'g pochero bisan sayod kang ang ako masag-o isdang pinirito.
Nangita ka'g kusinera?
Sa pag-inusara ikatugbang ang balde ug planggana,
andam mosapnay sa nagtipun-og nga labhonon.
May kaigmat taliwala sa kaputi ug mga bulok sa panapton,
sa pagpahan-ay sa mga pino'ng piraso layo sa dagko,
sa inampingang nuog lahi sa pantalon.
Bisan ang lilo sa washing machine dili makaasdang
sa kumpas sa kamot dayong humol sa tubig. Di na mistil
mamagnos og chlorine; ang gikusgon sa matag kuso-kuso
dali mopalanay sa gahing mantsa nabulit sa puwang sanina.
Ang pinitik sa pulso sa gikumkomang kahilom
mopatin-aw sa matag banlaw ug puga sa sinabonan.
Dayon iladlad ang bestida gamit ang Perla—ang pinisik
sa sabon molabtik sa mata—halang man apan wala
damha nga dali mopaburot ug manganak og bula.
Tagalog translation:
(para sa isa kong napadpad na tagabasa na kakarampot lamang ang naiintindihan nya sa Bisaya)
PS: pinilit ko mapiga ang kakarampot ko ding alam sa Tagalog..echus!
Bakit mas Hiyang maglaba kapag Heartbroken
Sa pag-iisa kasa-kasama
ang balde at batya
na handang aluin
ang gabundok na labahan
Sigla sa harap ng puti
at samot-saring kulay ng hibla
pagsa-saaayos ng malilit na piraso
mula sa malalake.
ng mga pantalon
mula sa iniingatang tela.
Ang ikot ng washing machine
ay di makkapantay
sa kumpas ng kamay
habang papalubog sa tubig.
Di na nanaisin pang gumamit ng klorin.
Ang sidhi ng bawat kuskos
ay magaang nakakatunaw
ng matigas na mantsa
nakabahid sa pulang blusa.
Ang tibok ng pinagtitimping
katahimikan
nakakapagpalinaw
ng bawat banlaw
at piga ng labahan
At saka magkukula
gamit ang Perla,
ang tilamsik ng sabon
pumipilantik sa mata
maanghang man
ngunit nakakagparami ng bula.
(draft)
kay nanghuy-ab nga iring pawt
human pahimusli ang nahabiling dukot;
usa ka makadig-ab nga tagbaw
gikan sa nabahaw nga alimungaw
may damgo'ng dayag gisala
gikan sa katag nga hunahuna
katahom midimdim sa samin
human sa limbong gapabilin
ang pagtuhop sa yuta
midailos human sa dakong baha
ang kahapsay human sa kagubot--
kahilom nga mihangop sa kangiob
paghapak sa dugdog
Ning taknaa nga ayaay ang palibot
wala gibati'g kalaay ug katulogon ang balod
nga nagsudya sa kangitngit; ang pagpadulong
dili masukod sa milya ug gilay-on.
Ang gilawmon anaa sa kimba sa atong pahiyom.
Ang mata'g tunob sa atong tiil sa bunbon
nagtimaan nga dili tanang laag, saag. Labi na
kon gapabilin kini sa atong panumdoman
lakip sa atong kanta-kanta nga giseprahan
sa hangin-- ang hugyaw sa mga dahon
sa atong pauso ug pasiplat. Ang kaminyoon
ubos sa dan-ag sa buwan namantala
sa atong duha ka palad.
Ug sa paghabol sa kangitngit
ang gilay-on nag-uwang ning gabhiona: usa
ka dangaw gikan sa imong abaga.
its in these days, when you're bare
and the walls deafen by your sighs
that beneath the exteriors
you put each and everyday
sorely lies a void:
of a missing person,
of a feeling
harbor a place you once knew
but all youve got are mists of memories
like film strips and nostalgias.
parading vividly
the images -
you wish to blow them out in
your membrane. to disown
and bury them to the
graves of furgetfullnes.
they too have minds of their own.
they can be as circus clowns
to mock and tease you..
at a time you least expect
them to appear.
you close your eyes
and surrender. you allow
everything to flow:
the hues, the prints,
the warmth of summer's kiss
of the shirt worn, the scent and dusts
the texture. weather and taxi tunes
it piles up in your brain
like flashing cards, like lightning
everything leaves
an imprint. like a tatto that
stubbornly stays in your
skin.
is waking you at daybreak.
feeding at noontime,
and slept in bed.
you see him lie
in between those nights
invisibly molded
into shadows of his shoulder,
of his limbs. to dig your nails
on his flesh, the searing pain
that even in dreams
you dare not touch him.
the hair lacks luster.
the eyes have grown tired of waiting..
of neverending confrontations
of the person staring back at the mirror
the epiphanies washes once again..
she closes her eyes
for the 97th day at 12am..
sa tissue paper gabadlis ko
ug dakong lingin
nga maguhit sa sulod
ang duha ka mata
ilong ug ang baba
sa akong kaduka,
hulagway mo
akong nakita...
Gen Omapas
(metro gaisano foodcourt, 12 Feb 2011)
(para sa akong higala-miga si Era)
sayod kami nga ang imong pahiyom
may kinutuban kon ugaling nahisum-ok kana mag-inusara
iagi sa imong katulog, libod suroy sa facebook
pagdayan-dayan sa imong ulo padulong sa imong tikod
moaninag man sa makadiyot ang kahayag sa
imong pamayhon, sa imong tinagidyot nga ngisi
nagpabilin ang mantsa iyang gi wiris-wiris
sa imong dughan
nahibalo usab mi, sa dalan nga imong gihinay ug pidpid
aron dili kana mahisukamod atubangan niya
sakto ka, idagkot siya sa adlaw sa kwaresma
ikompisal sa mga anito sa naga ug minglanilla
tabunan nalang ang nagdiwal nga kagahapon
huna hunaa nga iyang kasing kasing sama ka
langsi sa hipon
mokayab ra gihapon ang lunsay nga gugma
kanimo diha sa tanaman sa imong dughan
kapoy baya sige huwat sa tawo nitaliwan na
ilubong ta nalang
sa higayon
mamisbis ka na sa inyong nataran
adlaw karun sa tingpamulak, ang bogenbilya, ug ang rosas
nanguhit na sa imong ilong ang ilang alimyon
tagamtama ang gugma sa bidlisiw sa adlaw
hinayhinay mo hapyod sa imong abaga ug hawak.
(unedited)
nag-inagikik sulod sa jeep
ang manulonda mikunsad
taliwala sa sinaw nga 'celfone"
ug mahalong sinina,
baga nga makeup
makalarag nga pahumot
murag bag-ong hinabwa
nga buy one take one sa merkado sa insik
susama na siya sa kwaknit
sa ka pula sa iyang lipstick
bag-ong pintal nga mga kuko
naglana ang aping sa chin chan su
nagtinagingting ang katapusang silaba sa bagting
sa iyang walay puas nga tira- pasagad
di lagi kuno siya hinawayon
pero maayong pagka han-ay ang saway
sa iyang amigang bag-ong na abogada
sauna pislat ug ilong karun taliwtiw na
nasuya siguro nga siya wala ka pa Vicky Bello
kalit, mituktok sila ug mikanaug sa Sudlon
ang pak-an nga sabaan, nag lubos itom ang sinina
nakapalda murag para-para nga milabang
padulong sa lubos puti nga simbahan.
Mga salin sa tipaka sa mga bituon nga nahimong
bulalakaw nasaag di na maaninaw.
Unsa kaha kon dili na ba hinuon higtugkan
ug kaikag sa alampat nianang bugason nga kalangitan
Motipas sa anino nga panagsa ra magpakita.
Mahikalimot sa takna samtang inanay naaninag
ang panagway sa diwata sa lamparahan sa buwan.
Yano nalang ba ni sila kanimo nga kaniadto gitaral
imong panan-aw niining mga mistikong magdadasig?
Kay lagi ang pagpasiyo sa kagabhiun sama ra
ka kutas himamaton sa makadaghang higayon
ang kamingaw, pagpaabot ug pagpailob.
Motubod raba gilayon ang mga pulong,
sa higayon mangita na ug kapahungawan
ang nagsalimuang nga dughan.
Gisulayan ko sa paghural nga dili magpadani sa lamat
sa alimyon sa mga pulong. Kay ang labtik sa mga titik sakit
daw tunok sa amorseko mamamilit sa mga sidsid.
Nagtapol na usab sila maminaw sa akong balik balik
nga litanya sa paghikalimot, pag-inusara ug pag-antos.
Sum-olan na sad ko maminaw sa akong pakyas
nga panganti sa kaugalingon nga dili na.
Pero ania, hapit na mahuman ang katapusang garay
ning akong linya. May nahabilin pang kaluoy
nag-uylap uylap ning gabhiuna. Mobalik siya.
Kay sa higayon nga magmala ang akong pulong
ma uphag na usab ang akong gugma.
( Sa batang anghel ni Ate Arlene )
mamahimo'ng unlanan ang mga buswak sa rosas
sa pagpaanod mo sa imong pagkahinanok
makighurohuro ang panon sa mga alibangbang
ipadayag ang kalibutan sa ilang mga bulok.
sa imong pagkawili sa kinapusoran sa dagat
paminawa ang taghoy sa sirena magbanlas kanimo
sa balod sa akong kinahiladman.
hangupa ang badlis sa akong mga palad
andam mosapnay sa imong pagtukad
walay katapusang laylay sa kagabhiun
nga ikaw makabaton sa unang tapya sa pag-uha
kung kanus-a ang gapnod sa akong pusod
motabyug ug balik kanatong duha.
nahisugamak ang mga tigpahan-ay sa suhulan
atubangan sa nagkordon nga hi sensored Hitler cam
dire sa ikaptong panganod
sukdon ang kabangis sa pagpitik-ihap sama sa kilat
kung mahapyud pa ba ang way kaligo'ng kalendaryo
kung may igo pa ba'ng lana baghid sa natay-ang utok
nganong niadtong adlaw sa mga maniningil
gidutan ang mamumuo ug 59 sa iyang amo.
tugbang sa 11 ka buwan 8 oras
sa pagdanga-danga sa langit.
mamahimo ba gihapon ang pangatarungan sa 1+0 = 1?
kon ugaling niadtong higayuna nasiplatan ko ikaw
niukab sa imong hinulman nga kodigo?
pagka taphaw baya sa imong pagsuna kanako
sa kabalaka ang akong puwang marka
mo gilaw pa sama sa nagbuyon
nga mga suga sa Fuente ug Jones Ave.
walay pulos ang mga hinis ug liha
sa kubalon kung mga palad sa pagbahin-tabid,
dugang ug kunhod sa milyones dolyares
ipangbisibis ko kining nahibiling sentimos
sa napagtong nga andana niining gi-obrahan tang langit.
dire sa ikalima nimong pangutana:
"compute the alien mandatory contribution
of a 58 yr old Martian Employee with
a 2 light year permanent resident status
having a base salary of 50,000"
Ang akong tubag tadlas niining nanghuy-ab
nga bintana gikan sa nahibilin kong tinta.
ako maghan-ay ug bayranan matag takdol sa buwan
bangaw.bituon.bayle.bungtod.busay.balak
Time's up! da, human ka lagi
if i finally have forgotten myself,
remember me at these refuge hang outs
where i humbly named after mystic planets like venus or mars
for orphaned benches, and blank space between seats
the deserted parks and dim lit fire exits
like the Polaris, whom I confessed as my distant lover.
with light years in collision,
will blown like stardusts in thin air.
charred into pieces of supernova and blackhole
but now i can still knock at his door and bed with him.
i can go through each night, a mistress draped like a wife
that borne the wedding veil of a nobody's love.
without a household. and yet cling on to a husband i adore
because i could not go to sleep without being fondle
with words that i am his first wife.
that even in the decay of time .
he sees me as beautiful inside
so beautiful yet transparently
delicate and vulnerable.
...
if you could not rescue me in the hallows of my oblivion
i could still bear a life of my own
and at the same time bears redemption
because i am in one of the sanctity of these mysteries:
the midnight rains, the first cry of the newborn,
the ripple and rythms of the river,
the orchestration in silent and patient hearts
- religion in the music of chopin's nocturnes
and if i forgot to leave footprints
in the transiency of those territories
rest and not be weary i will soar
and resurrected from my own tragedy
that i can still fly and bounce back
after a bittersweet downfall.
and simply just forget about you.
about myself. about who i am.
like those nights that i simply wanted
to dig myself to the grave of pillows
as you perpetually killed me over and over again
i aimlessly dreamt of becoming a mooon.
that shines brightly even in dying
(for RL for the psychic crimes you committed)
i'll rest my pen for my poetry no longer bleeds on you
